Militarization of SECURITY: Inventory of Dutch companies

Google Translation

P. 1

Militarization of SECURITY

Inventory of Dutch companies


Campaign Against Arms Trade, November 2012

Mark Akkerman

The security industry


Since the attacks in the U.S. on September 11, 2001, the market for ‘homeland security’ in

grown rapidly.1

The emphasis on safety was also translated into larger budgets for border security (border control) and cyber security (digital security). The new fixation on security was accompanied by a continuing militarization of it. Opportunities for domestic military to work be extended, while simultaneously increasing military resources made available for police and paramilitary commitment to safety.

The military industry is therefore paramount in the penetration of this market.

Virtually all major arms producers have now special departments for homeland security. In addition, many new specialized firms stabbing its head.

American, British and Israeli companies have still a large part of the market. Also for Dutch companies this sector is increasing interest. Especially in the field of border and cyber security talks Netherlands internationally, albeit modest, word along. European research money important source of income.


Safety is a central concept in the political and public debate has become

since 11 September 2001. According to criminologist Hans Boutellier is “[v] afety […] a

insatiable need and the pursuit thereof can become an obsession. ”



(Alleged) incident is then an opportunity for even more drastic measures

promoting safety proclaim.

This has led to controversial laws like the Patriot Act in the United States and the

Counterterrorism Framework of the European Union, which in the Netherlands Law

Terrorist Crimes arose. Human rights and privacy hereby under

pressure. Research showed that since September 2011 Human Rights in Western

countries often are systematically violated, often relying on the necessity

with a view to safety. “The argument is that it pinches between security and

freedom and that the balance in times of national emergency through to strike to safety “,

says the researcher Benedikt Goderis Tilburg.


Where human rights and privacy losses by the obsession with security, increase profits

of companies. The American journalist Tom Engelhardt states: “Each time, the price or

“Safety” rises and some set of lucky corporations, alongwith the lobbyists and politicians


Tim Starks, Defense contracting: the war dividend; hardware demands at home and abroad are readily reversed a

downturn, Roll Call, July 28, 2011


Quoted on


Tilburg University, systematically violated human rights after 9/11, 11 September 2012


Page 4

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade

That support them, get a windfall. ”


Militarisation of security

In the current security thinking is becoming less of an isolated military security

understanding. The lines between military, police and private commitment to safety

fade. This is most evident in ‘terrorism’, where there is

combined, sometimes intertwined, input from these different sectors, often under

called ‘Homeland Security’.

Homeland Security focuses on internal security, giving priority to

protection against terrorist activities and (violent) internal revolt. As previously

touched is hereby sometimes a very wide threat assessment employed, which also

legitimate opposition under pressure afterwards.

Border security focuses on securing borders against unwanted

overruns. In practice it is mainly about stopping migrants.

Cyber security is about securing computer systems and data against unwanted

digital threats, including viruses, theft and hacking. The offensive efforts in this

plane state actors is included in this group.

The European Civil Liberties Network (ECLN) warned in 2009: “The EU is

in the middle of a paradigm shift with regard to the way in which

Europe and the wider world are protected. This is the result of a number of

interrelated historical trends, including the gradual blurring of the

boundaries between police and military action and between internal and external security,

the widespread use of surveillance technologies and the development of a

security-industrial complex, the economic engine for these developments. […] The

result is a growing security militaristic approach to long-playing social

and economic problems. ”


A vision that arms companies a golden opportunity. They respond to this trend

in their increased choice and more in this security target markets. The importance

of this rapidly growing market is strengthened further, now military budgets and

arms purchases, especially in the western world stagnate under the influence of the

economic crisis.


There seems to be an endless demand for new security applications have arisen. In the

practice is not always clear whether this question sends the offer or that governments rapidly

inclined everything the industry develops and throws it in the offer to

purchase order not to fall behind.

The umbrella organization of the Dutch defense industry, the NIDV, has focused

few years specifically on the security market in addition to traditional defense market. Also, the

name was changed in 2008 in that direction: from Dutch Industrial Involvement

Defence Contracts to Dutch Industries for Defence and Security. With the

change of name is “clearly recognizable that the area is formed by


Tom Engelhardt, How our “security” obsession costs us, Salon, 30 November 2010


ECLN, Oppose the “Stockholm Programme – Statement by the European Civil Liberties Network, on the new EU

Five-year Plan on Justice and Home Affairs, April 2009, to the founding organizations’ of the ECLN properly

including Statewatch and the Dutch VD AMOK.


The Economist, Peace on the Rhine: a European defense giant heals wounds and looks ahead, 29 December 2010


Page 5

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade

national security in a broad sense. This is in line with the developments in politics and

industry, where the civil-military cooperation explicitly on the agenda

posted. ”


The annual meeting of the NIDV takes place in 2012 under the title

“Safety does not come.”


Domestic military deployment

The Dutch armed forces also has a domestic security task.

Prior to 4600 soldiers are permanently ready and Defence

representatives in all safety regions. The domestic use of

military targets so far especially on issues such as search and

observation operations.


The deployment of military personnel and military means to ensure domestic

safety for some years more structural way as serious



Also from the military itself presents you feel like

as a partner for internal affairs. After the events surrounding the

called Project X Haren in September 2012 endorsed the associations of

defense personnel GOV / MHB that the deployment of the army riots could

appearance: “Safety in the Netherlands is high on the political agenda. The

military has resources and people to impart co substance. 5.000

soldiers are on call of the civil authorities ready. In our experience, there was

‘Hair’ will not happen. Good mutual support and

good planning, where the expertise and capacity of the armed forces could

support, would have prevented this. “


This assertion is then linked to a plea against further

defense cuts.


More and more his arms fairs over the past year on Homeland Security will

focus. Specific scholarships springing from the ground and existing markets

make a substantial growth. Also for Dutch companies such exhibitions are

important means to enter the international market and to present foreign

customers dragging.

Known specific security exchanges are IFSEC (United Kingdom), Milipol

(France and Qatar), Counter Terror Expo (United Kingdom), Security Essen


Bert van Elk, A quarter century of advocacy: Foundation NIDV 25 years, NIDV magazine, No. 3, 2009



Martijn Delaere, Defence assists justice and police, Home Affairs, 31 August 2012, that such “help” yet

a piece can move, shown, for example in the United States where in 1997 in accordance with a set program

Police provided with military equipment used by the military, to guns and grenade launchers to it;

Benjamin Carlson, Battlefield Main Street – Pentagon project lets police forces – even in small towns – arm

Themselves with military gear, The Daily, 5 December 2011


Ministry of Defence and Ministry of Interior, Catalogue Civil-Military Cooperation, July 2007


GOV / MHB, Letter to informants, GOV | MHB/12/0204-256, The Hague, 26 September 2012


Page 6

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade

(Germany), Homsec (Spain), Intersec (Dubai), ISS World (divers), Security Israel (Israel)

and Sfitex (Russia).

Funding from Brussels

European Union Framework Programmes

Financial support for defense research from the European Union is politically very

sensitive, but through the detour of ‘security’ is a lot of money from Brussels to

defense industry and military-related research. The European Union subsidizes

research and development of technology in security field, in the framework of the

called Framework Programmes for Research.


Many large orders are

awarded to consortia, which besides companies also regularly research and

universities participate.


Especially EADS and TNO are very adept at being awarded European

research money. The projects they are involved, are described below. In

table below an overview of other Dutch companies and institutions that

smaller scale involved in European security research.

An example is the BS-UAV project, a study of the possibilities of using

drones for border surveillance (both over land and over sea) in Europe. End

the problems that now border would be mapped, and

examine how and what drones can be used to provide solutions.



Netherlands, the National Aerospace Laboratory (NLR) involved in a

consortium in which arms manufacturers SAAB, Thales and Rolls-Royce participate. The

NLR is also engaged in the creation of the first European training center for

Operators of drones in the Brabant Rows. In addition, the NLR with under

more Tilburg University.




Ben Hayes, Neoconopticon, TNI / Statewatch, September 2009


EU Directorate General Enterprise and Industry Security Research, Border Surveillance – UAV, 2005


NLR, Trainig Academy for unmanned aviation, 5 July 2012


Page 7

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade

Dutch companies involved in European research Framework




Relevant Dutch

companies / institutions


Developing security ports including the

prevent illegal immigration

BMT Group (United


ECOSLC (formerly

Foundation Ecoports)

Municipality of Amsterdam

SECTRONIC Observation and maritime security


Maritime and Remote

Sensing Solutions

(United Kingdom)


Port of Rotterdam

HUMBOLDT Integrate spatial data for such

Border (GMES)

Fraunhofer (Germany)


OTB (TU Delft)


Research use of drones for


Dassault Aviation




Develop simulation environment for

preparation workers and

coordinators crisis airports

School of Engineering &

Information Sciences



E-Sponder Develop information and

communication system for first

responders in crises

Exodus (Greece)

Crisis Plan BV


Develop new generation

control systems for large-scale

Critical Infrastructure

Fraunhofer IAIS


Centre for Mathematics and



Develop analytical framework for

additional research in the field of

security economics

German Institute for

Economic Research


Institute of Social Studies


Develop system for integrating

latest developments in the virtual

reality and simulation related disasters

and crises

Diginext (France)

Crisis Plan BV


Analysis of the value-based

assumptions and ethical implications of

the internal / external security continuum

Peace Research Institute

Oslo (Norway)

Free University


Develop mobile system

detection and identification of explosives

Indra Sistemas (Spain)



Strengthening research network

National contact points for security


Commissariat à l’Energie

Atomique (France)




EADS is the second largest European arms company. The head office is in

Netherlands (Leiden), production takes particularly in Germany, France and Spain place.

In recent years, EADS increasingly active in the security market. Cassidian, the primary

military part of the company, expected in 2020, 50% of the revenue from this sector

to retrieve. In 2009 this was 20%.





Page 8

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade

EADS is active in all security areas. For example, in 2012 a new Cyber Security

Business Unit launched. In this field, restrict the customers now until the United

Kingdom, Germany and France, but rapid growth, including by buying

of smaller companies, is expected.


EADS has the most profiled in the field of border security. In the

Middle East, the company in 2007 to win a contract for the construction of a

border and maritime security (“National Security Shield ‘) in Qatar.


Two years

later a mega contract with Saudi Arabia, with an estimated value of more than

2 billion for the construction of a high-tech fence along the entire border of the

country. Also radar, cameras and communication equipment were part of the deal.


Thales Netherlands, within the context of this same so called Miksa deal Squire

ground radars. Of the 225 ordered in 2009 Squires in 2011 25 delivered.


In the summer of 2012 it was announced that the TRS-3D radar from Cassidian to the new

patrol vessel of the Finnish Border Guard is installed.


EADS (Cassidian)

also provided communications equipment to border units in Bulgaria and

Romania. These purchases are funded by the EU to accede to the

Schengen area as possible. EADS foresaw Bulgaria 4000 TETRA (Terrestrial

Trunked Radio) radios.


Romania received a TETRA TETRA network and a national

platform for all security forces in the border regions.


Also, thermal imaging equipment

and document scanners are part of the disputed contract of 545 million euros.

According to politicians and experts was too much money is spent and was a part of it

redundant due to overlap with existing EU programs



EADS was present as an exhibitor at the European Day for Border Guards in Warsaw

in May 2012. One of the goals of this day was discussing “the latest

Technologies and Their use and influence in border management. ”


The head of the

“R & T projects for Surveillance and Border Protection of Critical Infrastructure” of

Cassidian was also one of the speakers at the conference part of this day.


EADS is part of a six consortia in the framework of the European

Framework (see above) perform research (see table). The most eye-

catching OPARUS project, which focuses on the development of an open

architecture for surveillance by drones. It’s about as

cost-efficient design for the surveillance of land-sea borders one

of the European Union, with everything from communications to surveillance sensors

addressed to come. EADS is cooperating with a number of other major

arms companies (Sagem, BAE Systems, Finmeccanica, Thales, EADS, Dassault Aviation,

ISDEFE, Israel Aircraft Industries), which together 11.8 million euro of EU funding


Pierre Tran, EADS unveils Cyber Security Business Unit, Defense News, 27 April 2012


AFP, Qatar signgs 240M Euro defense deal with EADS, 5 June 2007


EADS, EADS wins national security Program for the Kingdom of Saudi Arabia, press release, 30 June 2009


SIPRI Arms Transfers Database


Asian Defence Journal, Border Guard Patrol Vessel with High-performance Naval Radar, September 2012


Cassidian, Cassidian and Ericsson complete extension or TETRA network to secure Bulgarian borders, press

release, 17 January 2011


Cassidian, Cassidian biedt interoperable TETRA network to Border Police in all Romanian Border counties,

press release, 8 November 2010


Iulian Bulandra, EADS Controversial border security contract signed, Romanian Daily, 14 November 2005




Page 9

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade



EADS involvement in European Research Framework Programme




Relevant Dutch

companies / institutions


Developing open architecture for

using surveillance drones

Sagem Défense Sécurité




Developing maritime surveillance

system for border

Indra Sistemas (Spain)




Collecting intelligence data for

including border

E-Geos (Italy)


EADS (Astrium)


Use of Earth Observation for


Telespazio (Italy)


Netherlands and Geomatics

Earth Observation

EADS (Astrium)


Combine information from different

sources including border

Telespazio (Italy)

EADS (Astrium)


Where EADS in the field of border security is already a firm foothold has

in Europe and the Middle East, the company is trying in other parts of the world

large contracts to win. In collaboration with Thales EADS would attempt

contract a large Brazilian border security project, worth 10 billion

dollars to obtain.


In March 2012, reports appeared about a possible collaboration with EADS

U.S. arms manufacturer General Dynamics for a contract for border security

between the United States and Mexico.


After a canceled contract with Boeing is the

U.S. Department for Homeland Security now looking for one or more companies

a network at which radars, cameras and other sensors along

the threshold can be linked to each other.

In recent years, already resulted in EADS North America a major proportion of a total of 345 UH-

72A Lakota helicopters to the U.S. military. These are, inter alia,

deployed for border patrol the US-Mexico border.


In addition, the

company, in collaboration with American universities, recently started

develop models for behavioral analysis to monitor the same boundary



In other areas of ‘homeland security’, EADS North America successfully. The

supplied helicopters to include the U.S. Coast Guard, the FBI and the National

Guard for domestic use. In the Middle East and Latin America tries

EADS also a foothold to get into the ‘homeland security’ market. End

became a business unit in Abu Dhabi and launched a joint venture with the Brazilian



for-brazil-contract-paper & catid = 7: Industry & Itemid = 116


Andrea Shalal-Esa, GD, EADS eye team for U.S. border security work-sources, Reuters, 13 March 2012


31 # / issuesoverview/5/article/8/1


Page 10

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade

company Odebrecht entered.



Is the largest research institute TNO in the Netherlands. Defence and security are

the core areas. Which are closer to each other, said TNO: “External and

internal security, or defense and social security get […] more

closely intertwined. TNO is therefore integral to safety and works closely

together with defense, police, emergency services and industry. We do this with both

technological innovations with innovations in behavior, so that they can effectively

acting. ”


TNO has developed as “Bluetrace Crowd Control”, which police and security

crowds and their movements can chart by estimating

numbers of attendees per square meter, based on existing Bluetooth phones.


It was, according to a spokesman for example, can be used in riots in the

United Kingdom in 2011.


Together with European partners brought the RIP LOTUS surveillance system on the market:

“This system, the security in the city to go larger, consists of a highly

sensitive chemical sensor on the roof of a police car, via mobile phone

substances concentrations,





GPS-space punch


meteorological data such as wind speed, rain or temperature, to a central

sends. ”


On security area TNO further particularly successful in bringing in European

research funds, it is active in twenty Framework projects (see table). In the

Under the SEABILLA project is a system for monitoring the European

developed maritime borders. This comprehensive system to existing and soon

next available systems integration, to better (small) unknown ships

can detect. The contribution of TNO was particularly the organization of three

meetings, with the developments discussed the anticipated end



ADABTS is focused on the development of an automatic detection system for

abnormal human behavior in public space. For this purpose, data of audio and

video sensors combined with information about the area and then along the

Ruler of the definition of ‘deviance’ laid. Thus, potential

threats in the areas of crime, riots and terrorism detected.



Philip Finnegan, Market Monitor: EADS growth boosts security priority, Homeland Security Today, February 1




24% 2011:22:30.0




Language = 2


Eel = 2


Page 11

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade

Involvement TNO European Research Framework Programme




Relevant Dutch

companies / institutions


Development of a maritime

Border Surveillance System

Selex Sistemi Integrati




Thales En



Development toolkit information

processing for eg border

CEA (France)


Tilburg Institute for Law

and Technology (Tilburg University)


Collecting intelligence data for such


E-Geos (Italy)


EADS (Astrium)


Integration of security research for example

border monitoring

DLR (Germany)



Using Earth Observation Satellites

maritime surveillance (eg for


E-Geos (Italy)



Developing new satellite

telecommunications services for GMES

EADS (Astrium)



Infram International


Developing surveillance systems for

border security

Galileo Avionica




Automatic detection of abnormal

behavior and threats


FOI (Sweden)


University of



Development methodology for understanding

get real in determinants and

alleged safety


Social and Cultural




Create network of experts and

test centers for detection NBC weapons

Austrian Research

Centers (Austria)



Encouraging public-private

network formation

safety research,

end users and technicians


DECOTESSC1 Develop system of measures

to attacks with NBC weapons

prevent or reduce the




Develop roadmap for system-of-

system solutions for safety

mass transport

FOI (Sweden)



Improving effectiveness and safety

“First responders in crises in

Critical Infrastructure

Sagem (France)




European Development Wireless

Software Defined Radio for

joint security operations

Thales (France)




Identify, common

approach to risk assessment and

Management for energy infrastructure

European Organization

for Security (EU)




Development of respiratory protection

means ‘First responders’

Royal Military

Academy (Belgium)


NORIT Netherlands



Page 12

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade

Involvement TNO European Research Framework Programme




Relevant Dutch

companies / institutions


Integrated surveillance system for

chemical background monitoring

FOI (Sweden)



Insight into processes of

radicalization and active (elements

of) preventive interventions




University of



Develop demonstration model

alarm for locations considered

Targeting bioterrorist attacks

FFI (Norway)



In October 2011 TNO concluded an agreement with the Dutch branch of G4S, the

largest security company in the world, to exchange information on technological

developments and market opportunities, with the aim of developing new

security. In addition, we intend to work together in training and

training, cyber security and EU projects.


Dutch suppliers in different work-


TNO and EADS are players in the full breadth of the security market and arrived

extensively discussed. Many other Dutch companies focus on specific

segments. What follows is a survey of businesses which supply goods or

services successively the home country, border and cyber security market.

Homeland Security

Worldwide in 2009 was about 118 billion spent on Homeland Security

market, with the expectation that in 2018 will grow to about 215 billion



In the United States exploded the budget for Homeland Security 20

billion in 2001 to a level of around $ 70 billion a decade later. About

thirds of this amount would be directly linked to the effects of 9/11.


The big earners in the field of Homeland Security in the first place

American companies. Dutch companies also try a (modest)

to ride. There are a variety of products and services offered.


The Wassenaar Axxiflex acts as broker ‘homeland security’ applications:

“Axxiflex is an independent consultancy that specializes in


G4S, G4S together with TNO in security engineering, press release, October 3, 2011


HSRC, Outlook 2009-2018, as cited in: Hervé Guillou, Security business – a growth plan, EADS, March



Anita Dancs, homeland security spending since 9/11,, June 13, 2011


Page 13

Militarisation of Security – Inventory of Dutch companies

| Campaign Against Arms Trade

development of industrial cooperation between the International Homeland Security

Sector and Dutch companies with a technological quality product. ”


To the

network of foreign companies are including Thales, Rafael, General

Dynamics, Boeing, Northrop Grumman and Honeywell.


Siqura from Gouda is a supplier of video surveillance systems. On the list of clients includes the

U.S. Department of Homeland Security and the Secure Border Initiative, the

Israeli border, the police in Prague and the presidential palace in Yemen.


Several Dutch companies are active on the international market with camera,

Night vision and thermal imaging for security purposes. FLIR Systems from

Eindhoven is part of a global company in this field. Apeldoorn

IMIX Vision Support Systems and Videology Imaging Solutions from Uden found on the

world at fairs to sell their goods to man to bring.

Crowd and riot control

The Black Cross, a large multi-day festival in the Achterhoek, is partly protected

by Gatekeeper Systems Thales Netherlands. Some thermal imagers

keep informed from the whole site in the holes. They are coupled via a control room

to iPhones duty policemen, as quickly as possible incidents off

can go. The Gatekeeper is designed for military applications, for example in

the new Dutch navy corvettes, but Thales hopes the civilian market with



The riots in the United Kingdom in August 2011 were by Apex Global

(Apeldoorn) seized for its products in the field of ‘Crowd and riot control’



The company has among others the ‘Sound Commander’ (“a dual system capability

That projects clear, undistorted voice audio and warning sounds to a range of up to 1000

meters “), protective clothing and various armored vehicles in the listing.

Apex aims clearly on the international market, it was this year include a stand

on the exchanges Milipol (Paris) and the Counter Terror Expo (London) present.

The Eindhoven Vigilance praises for both military and security applications the DB-16

to a Rapid Deployable Aerostat System. It is a kind of balloon that can be fitted

with sensors. The system is suitable for such surveillance and crowd



There are more companies that articles for crowd control in the offer. Next

The already mentioned above Bluetrace Crowd Control TNO concerns include

Long Range Acoustic Devices, uit de catalogus van SurCom International uit Rhenen. This

is “equipment that is used for projecting a audible voice or deterrent tone at a specific

target at a distance dependent upon the device used. These “acoustic hailing and warning







Noël van Bemmel, Gatekeeper detectiesysteem houdt alle Zwarte Cross-bezoekers in de gaten, Volkskrant, 15 juli





Page 14

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

devices” provide clear communication to limit unneccessary escalation of force.”



product is ook geschikt voor ‘force protection’, bijvoorbeeld om schepen te beschermen

tegen piraterij of aanslagen. Om die reden wordt het gebruikt door bijvoorbeeld de

marines van Singapore, Japan en Zuid-Korea.


Het in Zeewolde gevestigde General Armour heeft ook beschermende, kogelwerende

producten voor “defensie, politie en persoonlijke/civiele bescherming” in de aanbieding.


Voor groter materieel kan men terecht bij Plastisol uit Wanroij. Dit bedrijf maakt

rellenbestrijdingsvoertuigen, onder meer voor de Nederlandse en de Zwitserse politie. In

het eerste geval werd samengewerkt met Terberg Techniek uit IJsselstein.


Vaak is onduidelijk of de genoemde bedrijven hun producten ook aan het buitenland

leveren en zo ja, aan welke landen.

Border security

Het Britse onderzoeksbureau Visiongain becijferde dat de markt voor grensbeveiliging in

2011 een waarde van 17 miljard dollar had.


Het ligt in de lijn der verwachting dat dit

alleen maar zal groeien, gezien het feit dat grenzen overal ter wereld steeds zwaarder

beveiligd worden. Daarbij wordt meer en meer ingezet op gebruik van nieuwe



Het is de paradox van een globaliserende wereld waarin grenzen op

bepaalde gebieden steeds opener worden en tegelijkertijd de selectie aan grenzen voor

zowel mensen als goederen steeds strenger wordt.

Daarbij is sprake van een duidelijk militarisering van grensbeveiliging om (illegale)

immigranten buiten te houden. Het gebruik van militair personeel, middelen en

technologie is een standaardpraktijk geworden. Waar grensbeveiligingstaken eerder

uitgevoerd werden door (militaire) politie-eenheden leidt de inzet van zwaarder geschut

en fijnmazigere controle tot steeds grotere risico’s voor immigranten, bijvoorbeeld omdat

men uitwijkt naar gevaarlijkere migratieroutes.


Voor Europa patrouilleren een toenemend aantal marineschepen en helikopters in en

boven de Middellandse Zee in operaties die worden gecoördineerd door het EU

grensbewakingsagentschap Frontex om een ‘oorlog tegen immigratie’ te voeren, zoals het

door verschillende NGO’s en academici wordt genoemd.

Met deze ontwikkelingen is ook een nieuwe markt voor de militaire industrie ontstaan.

Bijna alle grote wapenproducerende bedrijven profiteren van de militarisering van

grenscontrole. Sinds 2011 zijn hun afzetmogelijkheden verder vergroot. Het Europees

Parlement gaf toen groen licht aan Frontex om eigen materieel te kopen of te huren.

Voorheen was Frontex afhankelijk van EU-lidstaten voor middelen als patrouilleschepen

en helikopters, wat niet altijd even soepel verliep.


Frontex is daarbij steeds meer afhankelijk van nieuwe defensietechnologie, vooral






Homeland Security News Wire, Border security market booming, 1 November 2011


IHS, Border security: shifting priorities, 13 June 2012


Huub Dijstelbloem, Albert Meijer and Michiel Besters, The migration machine, in: Huub Dijstelbloem and Albert

Meijer (eds), Migration and the new technological borders of Europe, Basingstoke, Palgrave MacMillan, 2010


Jim Brunsden, Frontex pushes the boundaries, European Voice, 15 May 2008


Page 15

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

surveillancesystemen, en toont grote belangstelling voor de ontwikkeling van drones. This

moet uitmonden in een alles omvattend Europees grens- en surveillancesysteem

(EUROSUR), dat “het dagelijks technisch raamwerk dat nodig is om de efficiëntie van de

samenwerking en de 24-uurs-communicatie tussen de autoriteiten van de lidstaten en het

gebruik van de allernieuwste technologie voor grenssurveillance moet bevorderen.”


De ontwikkeling van EUROSUR is fel bekritiseerd, bijvoorbeeld door de Groenen in het

Europees Parlement, die waarschuwden voor “het spenderen van publieke gelden voor

het ontwikkelen van nieuwe technologieën, zoals robots en drones, om de buitengrenzen

van Europa te bewaken”.


Meer in het algemeen is de militarisering van grenzen, zoals de buitengrenzen van de EU

en de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico, onderhevig aan forse internationale

kritiek. Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Human Rights Watch,

maar ook het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, veroordelen bij herhaling

grensbeveiligingspraktijken en het asielbeleid van de EU en de Verenigde Staten.

Desondanks is ook voor Nederlandse bedrijven de border security-markt een groeisector.

De verrichtingen van EADS en TNO op dit vlak werden hierboven al toegelicht. For the

overige speelt het Nederlandse bedrijfsleven vooral op maritiem gebied een rol.


Scheepsbouwer Damen leverde patrouilleschepen voor ondermeer grensbewakingstaken



Roemenië, het Verenigd Koninkrijk, Albanië, Jamaica en Bulgarije.


Bij de bouw van

het schip voor Roemenië, een Offshore Patrol Vessel, was ook het Nijmeegse bedrijf

Alewijnse betrokken.


Deze deal werd gefinancierd door het ‘Schengen Facility’

programma, een EU financieringsplan ontworpen om nieuwe lidstaten te steunen in de

beveiliging van de buitengrenzen van de EU.


Merwede Shipyard uit Rotterdam voorzag in 2006 de Nieuw-Zeelandse marine van een

Multi Role Vessel voor grensbeveiligingstaken. De bouw vond plaats onder een

licentieovereenkomst met de hoofdaannemer, het toenmalige Australische defensiebedrijf

Tenix Defence, dat inmiddels onderdeel is van BAE Systems. De bijbehorende Landing

Craft waren afkomstig van Zwijnenburg , ook uit Rotterdam.


Border Security Innovation Center

In Den Haag bevindt zich sinds 2009 het zogenaamde Border Security Innovation Center

(BIC). Dit werd opgericht door een aantal bedrijven, met name uit de regio.


Het centrum


Communication of 13 February 2008 from the Commission to the European Parliament, the Council, the European

Economic and Social Committee and the Committee of the Regions: Examining the creation of a European border

surveillance system (EUROSUR)


The Greens / European Free Alliance in the European Parliament, Commission proposes ‘Fortress 2.0’; skewed

approach to immigration misses the point, press release, 12 December 2011

59;;; Damen News, Edition 13, September 2010, p.

22;; Damen, Second Damen Patrol Vessel

deliverd to Albanian Coast Guard, 17 July 2012




Royal New Zealand Navy, MRV takes to the Water, Navy Today, No. 108, March 2006


Road Consultants bv (Leidschendam), AMTB (Leidschendam), E-Semble (Delft), IQ Vision Benelux (Wassenaar),


Page 16

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

is gericht op “het bieden van een platform aan MKB-bedrijven in de grenscontrole en –

beveiliging om zich met de hulp van BIC bij de vaak diverse en versplinterde nationale en

internationale vraagzijde te kunnen profileren.”


Het opzetten van het BIC werd zowel

door de gemeente Den Haag als het Ministerie van Economische Zaken met ruim 1

miljoen euro gesubsidieerd.



De mogelijkheid voor Frontex om eigen materieel aan te schaffen heeft vooralsnog niet tot

concrete aankopen geleid. Wel hebben inmiddels een aantal wapenbedrijven hun

producten, met name drones, aan Frontex gedemonstreerd.


Nederlandse bedrijven zijn

hier (nog) niet bij betrokken. De enige bekende rechtstreekse levering aan Frontex door

een Nederlands bedrijf is van het op Schiphol gevestigde Dartagnan afkomstig. Het gaat

om IT-diensten, die het bedrijf in 2010 ruim 50.000 euro opleverden.


Dartagnan is voorts

verantwoordelijk voor het Privium biometrische iris-herkenningssysteem dat op Schiphol

in gebruik is.



Ook ‘s werelds grootste beveiligingsbedrijf, G4S , is actief op de border security-markt. The

Nederlandse tak biedt op dit gebied enkel ondersteunende diensten aan: “We beschikken

over internationale expertise op het gebied van risicoconsultancy, techniek,

projectmanagement en logistiek. Deze expertise gebruiken we om samen met de

immigratie- en grensbewakingsautoriteiten, effectieve grensbeveiligingsdiensten te

leveren. Door diensten aan te bieden op het gebied van grensbewaking assisteert G4S

overheden in de hele wereld bij het opbouwen en behouden van het vertrouwen in

grensveiligheid en het verlagen van operationele kosten.”


De grens tussen de Verenigde Staten en Mexico is een ander bekend voorbeeld van

gemilitariseerde grensbewaking. Het Utrechtse WCC maakt kans technologie voor het

hele Amerikaanse grensbewakingssysteem te gaan leveren, zo liet het bedrijf begin 2012



Sindsdien is hier geen nieuws meer over vernomen. In Estland wordt software

van WCC al gebruikt in combinatie met een systeem van wapengigant Raytheon om

passagierslijsten door te nemen aan de hand van een serie risico-criteria.


Ook in niet

nader genoemd Centraal-Amerikaans land en een ander Europees land worden

toepassingen van WCC voor grensbeveiliging gebruikt. In het laatste geval werkt WCC

OSC BV (Amsterdam), NCIT bv (Zoetermeer), TSIF Products & Serives bv (Den Haag)


RPB Goosen, Openbare samenvatting ‘Border Security Innovation Centre’, Road Consultants BV, 12 november



Gemeente Den Haag, Cofinanciering projectaanvragen Pieken in de Delta / tender najaar 2009, BSD/2009.5278 –

RIS 169867, 12 januari 2010


Mark Akkerman, Militarisation of border security – profit opportunities for the arms industry,, April 2012


Frontex, Annual list of law value contracts (between 25,000 and 60,000 EUR) concluded by Frontex in 2010


Frontex, BIOPASS – Study on automated biometric border crossing systems for registered passenger at four

European airports, Warshaw, August 2007



Anne-Greet Haars, Nederlands bedrijf in biometrische markt, BNR, 13 januari 2012


WCC, WCC Delivers Europe’s First Automated Traveler Management System for Estonia’s E-Border, 3 November



Page 17

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

samen met computerbedrijf Oracle.


Cyber security

Op het vlak van cyber security volgen de ontwikkelingen elkaar in hoog tempo op. The

gaat hierbij allang niet meer alleen om verdediging tegen criminele cyberactiviteiten, maar

ook om cyber warfare op het niveau van staten en om interventies van staten op internet

en andere digitale communicatiemedia. De opstanden in Noord-Afrika en het Midden-

Oosten, die in 2011 hun hoogtepunt kenden, zijn een voorbeeld van zowel het gebruik van

sociale media door oppositiebewegingen als pogingen van overheidszijde om dit gebruik,

ook technologisch, onmogelijk te maken, te verstoren of aan te grijpen voor repressie en



Defensie op weg naar offensieve cybercapaciteit

Cyber security is nog veelal defensief gericht, maar opbouw van een offensieve capaciteit

krijgt steeds meer aandacht. De Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) schreef in

een advies eind 2011: “Een digitale aanval die voldoet aan de voorwaarden van een

gewapende aanval kan een respons met conventionele gewapende middelen

rechtvaardigen.” Het moet dan gaan om “een georganiseerde digitale aanval op essentiële

functies van de staat […], ook wanneer deze geen fysieke schade of letsel tot gevolg heeft,

maar mogelijk of daadwerkelijk leidt tot ernstige verstoring van het functioneren van de

staat of ernstige en langdurige gevolgen voor de stabiliteit van de staat.”


De regering nam dit advies over en toonde zich ook van plan de digitale capaciteiten van

Defensie te versterken.


Dit werd verder uitgewerkt in de eind juni 2012 gepubliceerde

Defensie Cyber Strategie. Daarin wordt naast het ontwikkelen van een defensieve

capaciteit om een cyberaanval het hoofd te kunnen bieden ook ingezet op het ontwikkelen

van een offensieve capaciteit, die “kan fungeren als een force multiplier en daarmee de

effectiviteit van de krijgsmacht vergroten.”


Sinds januari 2012 heeft Defensie een ‘Taskforce Cyber’, die, langs de lijnen van de

genoemde cyber strategie, werkt aan de oprichting van een Defense Cyber Expertise

Centrum (DCEC, gepland voor eind 2013) en van een Defensie Cyber Commando (DCC,

gepland voor eind 2014).


De Taskforce wordt geleid door kolonel Hans Folmer, die nadrukkelijk inzet op het

ontwikkelen van offensieve cybercapaciteit: “De aanval is onderdeel van het totale pakket

van mogelijkheden die we hebben in een operatie. We moeten in cyberspace kunnen



Daarvoor zal een pool met ‘cyberreservisten’ aangelegd gaan worden,

waarvoor contacten gelegd zijn met universiteiten en het bedrijfsleven.




Ben Wagner, Exporting censorship and and surveillance technology, Hivos, January 2012


Adviesraad Internationale Vraagstukken en Commissie van Advies inzake Volkenrechtelijke Vraagstukken, Digitale

oorlogvoering, No 77/AIV, No 22/CAVV, december 2011


Ministeries van Buitenlandse Zaken en van Defensie, Brief aan de Eerste Kamer betreffende het AIV/CAVV-advies

over digitale oorlogvoering, DVB/VD-39/12, 6 april 2012


Ministerie van Defensie, Defensie Cyber Strategie – brief aan de Tweede Kamer, 33 321 – nr. 1, 27 juni 2012


Nationaal Cyber Security Centrum, Cybersecuritybeeld Nederland, Ministerie van Veiligheid en Justitie, juni 2012


Radio 1, Defensie wil cyberaanvallen uitvoeren, 27 juni 2012


Evert Brouwer, Taskforce Cyber komt van de grond, Defensiekrant, nr. 38, 10 november 2011


Page 18

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

In dit alles zal fors geïnvesteerd moeten worden. Dat blijkt ook al uit de Defensiebegroting

2012, waarin, te midden van vele bezuinigingen, gesproken wordt over 50 miljoen euro

extra voor verdere ontwikkeling van de cyber capaciteit in de periode 2011-2015.


Hierbij wordt ook verder nadrukkelijk ingezet op samenwerking met bedrijven: “Nieuwe

mogelijkheden tot strategische samenwerking moeten worden onderzocht. Defense

draagt bij aan de Nationale Cyber Security Research Agenda en, in het kader van het

bedrijfslevenbeleid van het kabinet, aan de specifieke aandacht die in de topsector High

Tech wordt geschonken aan cyber security . Ook in dit verband zal Defensie nauw met

andere departementen, de kennisinstellingen en het bedrijfsleven optrekken. Ten aanzien

van het ontwikkelen van middelen zal worden gezocht naar mogelijkheden van allianties

met het bedrijfsleven.”


In de genoemde Cyber Security Research Agenda wordt gemeld dat defensiegerelateerde

onderzoeksopdrachten door het ministerie vrijwel allemaal aan TNO gegund worden:

“This research is often of a highly confidential nature, which makes it difficult to include

other partners into the research projects.”


Clean IT

De Nederlandse Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid is de

voortrekker van het door de EU gefinancierde Clean IT-project, dat samen met België,

Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk werd opgezet.


Dit project richt zich op het

bestrijden van ‘terroristisch’ internetgebruik. Organisaties voor internetvrijheid maken

zich echter grote zorgen over de breedte van de voorgestelde maatregelen. “Een uitgelekt

document onthult gedetailleerde en verstrekkende voorstellen voor de aanpak van

terrorisme op internet. Zouden die voorstellen er ook komen, dan blijft van de

internetvrijheid weinig over”, aldus Bits of Freedom.


D66-Europarlementariërs In ‘t Veld

en Schaake hebben inmiddels vragen gesteld aan de Europese Commissie over de

verregaande voorstellen.


Tot de betreffende voorstellen behoren de mogelijkheid om snel omstreden content van

internet te laten verwijderen, politiesurveillance op sociale media, het illegaal verklaren

van hyperlinks naar websites met “terroristische content” en een wettelijke plicht voor

internetbedrijven alle klantinformatie over te dragen die een opsporingsinstantie nodig

has. Ook zouden internetbedrijven gebruikers in staat moeten stellen terroristische of

radicaliserende inhoud als zodanig aan te merken en aan te geven, eventueel met een

zogenaamde ‘police button’ waarmee direct de politie op de hoogte gesteld kan worden.

Bovendien moeten internetgebruikers gestimuleerd worden dan ook daadwerkelijk

“unusual behavior and radicalization” van andere gebruikers te melden.



Ministerie van Defensie, Vaststelling begrotingsstaten voor het jaar 2012 – Memorie van Toelichting, X – nr. 2, 16

september 2011


Ministerie van Defensie, Defensie Cyber Strategie – brief aan de Tweede Kamer, 33 321 – nr. 1, 27 juni 2012


H. Bos, S. Etalle and E. Poll (ed.), National Cyber Security Research Agenda: Trust and Security for our Digital

Life, version 1.2, 2011



Janneke Slöetjes, CleanIT: absude voorstellen tegen terrorisme uitgelekt, 21 september 2012;


René Schoemaker, Anti-terrorismeplan beknot internetvrijheid burgers,, 3 oktober 2012


Clean IT Project, Detailed recommendations document for best practices and permanent dialogue, 28 August 2012


Page 19

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel


Op de internationale markt is Fox-IT het meest in het oog springende Nederlandse bedrijf.

Het werd opgericht in 1999, door twee personen die eerder werkzaam waren bij het

Nederlands Forensisch Instituut en de toenmalige Binnenlandse Veiligheidsdienst (nu



Fox-IT werkte in eerste instantie met name voor andere bedrijven en voor de Nederlandse

overheid. Later ging het bedrijf ook de internationale markt op. Dat leverde controversiële

contacten met dubieuze regimes op als die van de Verenigde Arabische Emiraten, Iran en

Egypte op. Technologie om internet te tappen was een van de succesnummers en ‘de

eerste keuze van veel politie- en inlichtingendiensten over de hele wereld’, aldus het

bedrijf. Daartoe behoort in ieder geval een niet nader genoemde geheime dienst in het



In 2003 nam Fox-IT deel aan de ‘International Police, Safety & Security Equipment

Exhibition’ in Iran. Later deed directeur Ronald Prins dit af als ‘naïef’: “Nu zouden wij

nooit meer die keuze maken.”


Voor het overige is Prins tamelijk ambigue. Hij zegt dat

“het [wel] is […] gebeurd dat landen waar een hoop commotie is opeens aan de lijn hangen

en onze spullen willen kopen. En dan ben ik heel duidelijk: dat doen we dus niet”, maar

“[t]och leveren we aan landen waarvan het beleid ons niet helemaal aanspreekt.”


Desondanks stelt Prins ook dat “we […] nog nooit zaken [hebben] gedaan met foute



Eind 2009 verkocht Fox-IT zijn internettapdivisie aan het Amerikaanse bedrijf NetScout.


Daarmee is echter geen eind gekomen aan de offensieve capaciteiten die Fox-IT in de

aanbieding heeft. In augustus 2012 bepleitte Prins het terughacken en stilleggen van

buitenlandse servers in het geval van virusaanvallen: “Fox-IT staat te popelen, maar we

kunnen het niet doen zonder toestemming van de politiek. Dit zou het moment kunnen

zijn om die hele soevereiniteitsdiscussie op dit vlak eens te voeren.”


Het Nationaal Cyber Security Centrum liet in een reactie weten dat het juridisch niet

mogelijk is buitenlandse servers plat te leggen. Wel werkt minister Opstelten van

Veiligheid en Justitie aan voorstellen voor meer bevoegdheden op dit vlak.


Spy Leaks

De documenten van de zogenaamde ‘Spy Leaks’ over leveringen van apparatuur aan

dictatoriale regimes, die eind 2011 door Wikileaks gepubliceerd werden, bevatten ook een

aantal Nederlandse bedrijven. Naast het al genoemde Fox-IT gaat het om Group 2000 en

Pine Digital Security . Beide bedrijven ontkenden leveringen aan controversiële staten.

Richard Coppens, managing director van Group 2000: “[…] we clearly reject any form of

relation with such kind of ‘customers’. We strive to openness. As a company we comply


René Schoemaker, Fox-IT: Is er dan wat aan de hand in Egypte?,, 3 december 2011


Harry Lensink en Maurits Martijn, Schieten met hagel, Vrij Nederland, 8 december 2011


NOS, WikiLeaks onthult industrie voor spionage, 1 december 2011


Harry Lensink en Maurits Martijn, De geheimen van een supertapper, Vrij Nederland, 12 augustus 2011


Harry Lensink en Maurits Martijn, Schieten met hagel, Vrij Nederland, 8 december 2011


Fox-IT, Fox-IT divests business unit Replay to US-based NetScout Systems Inc., press release, 26 September 2011


NOS, ‘Nederland moet ‘terughacken”, 10 augustus 2012


NOS, ‘Waarborgen bij terughacken’, 10 augustus 2012


Page 20

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

with Legislation and do respect human rights.”


Zowel Group 2000 als Pine hebben wel afluister- en interceptieapparatuur in de

aanbieding. Afzetlanden worden niet benoemd, maar Pine stelt “market leader in the

Netherlands” te zijn een “a strong presence throughout Europa and the USA” te hebben.


Group 2000 is in ruim twintig landen actief, waaronder voor het Amerikaanse Ministerie

van Justitie.


Het Rotterdamse Digivox is een andere leverancier van dergelijke apparatuur.



justitie en veiligheidsdiensten in vijftien niet met naam genoemde landen behoren tot het



Digivox, Group 2000 en Fox-It namen begin 2011, terwijl in het Midden-Oosten

volksopstanden met harde hand werden neergeslagen, deel aan de ISS World MEA-

conferentie in Dubai, over aftappen en filteren van telecommunicatie. Arjan El-Fassed,

toenmalig Kamerlid voor GroenLinks, stelde vragen aan minister Verhagen van

Economische Zaken, die beloofde met de bedrijven om tafel te gaan zitten. “Bedrijven

hebben een bijzondere verantwoordelijkheid om er zelf voor te zorgen dat hun

technologie niet in verkeerde handen valt”, aldus Verhagen.


Dat mag zo zijn, het lijkt

ook op het afschuiven van het probleem van gebrekkige overheidscontrole op dit vlak.

Digivox liet het ministerie later onder meer weten dat het bedrijf bij leveringen van

interceptieapparatuur vraagt “om een end-user certificaat waarbij de eindgebruiker

(overheid) schriftelijk verklaart dat de LI systemen alleen ingezet worden voor het

bestrijden van criminaliteit en terrorisme. Deze clausule is ook opgenomen in het

supportcontract voor het LI systeem, dat jaarlijks verlengd dient te worden.”



hierbij is de invulling van het begrip ‘terrorisme’, dat veel overheden graag zodanig

oprekken dat ook legitieme oppositiebewegingen en politieke activisten hieronder

geschaard worden.


Group 2000 was na de deelname in Dubai in 2011 ook een van de sponsoren van de ISS

World Europe 2012. Tijdens deze conferentie in Praag kwamen talloze aspecten van

overheidsinterventies in de digitale wereld aan de orde, van opsporing via sociale media

tot offensieve IT-inlichtingenoperaties.



Group 2000, Wikileaks Spy Files benefits Group 2000, press release, 8 December 2011



NIDV Magazine, Gevoelige markt – Group 2000: Nederlandse veiligheidsbedrijven welkom, 2012 – nr. 1,

September 2012


Bas Bareman, Grootste leverancier niet in Wikileaks Spy Files,, 2 december 2011



Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Verhagen spreekt bedrijven aan op misbruik

internetfilters, nieuwsbericht, 11 april 2011


Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Beantwoording vragen over de export van

internetfilters en aftaptechnologie, BEB/HPG/11153702, 16 januari 2012


Martin Broek, Versleutelen en tappen,, 26 januari 2012;

Dit fenomeen beperkt zich overigens niet tot voor de hand liggende voorbeelden als bekende dictaturen, ook in de

VS en de EU wordt bij herhaling geprobeerd de definities van ‘terrorisme’ te verbreden teneinde zwaardere middelen

in te kunnen zetten tegen bijvoorbeeld activisten. Zie bijvoorbeeld: Wil van der Schans, Ook activist kan terrorist

zijn, Ravage, 19 december 2003; Trouw, Wet tegen terreur is gevaarlijk, 2 september 2003; Jelle van Buuren,

Tussen terrorisme en politiek activisme, Fabel van de Illegaal, zomer 2002;, FBI targeting political activists

as terrorists, 26 May 2011


Telestrategies, ISS World Europe 2012 Brochure,


Page 21

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel


Een deel van de apparatuur voor cyber security valt onder de dual use-regelingen. The

overheid hobbelt hierbij echter achter de elkaar snel opvolgende ontwikkelingen in deze

markt aan. Staatssecretaris Bleker liet begin 2012 in antwoord op Kamervragen van D66

weten dat “de meeste goederen die naast lawful interception ook voor […]

mensenrechtenschendingen gebruikt kunnen worden, […] zonder vergunning uitgevoerd

[kunnen] worden.” Wel gaf hij aan binnen de EU te pleiten voor verruiming van de dual

use-verordening, zodat “het mogelijk [wordt] een ad-hoc vergunningplicht op te leggen

voor individuele gevallen indien er aanwijzingen zijn dat de goederen geheel of

gedeeltelijk zullen worden gebruikt voor mensenrechtenschendingen.”


Onderzoeker Martin Broek becijferde dat er in de eerste helft van 2011, de meest recente

beschikbare gegevens, voor 1,67 miljard euro vergunningsplichtige apparatuur voor

informatiebeveiliging van Nederland naar landen buiten de EU werd uitgevoerd. Navraag

bij het Ministerie van Economische Zaken leerde hem dat een van de grootste

vergunningen exporten binnen een bedrijf behelst, maar dan nog gaat het om een miljard

aan vergunningen. De daadwerkelijke afnemers en hun bedoelingen met de inzet van de

geleverde apparatuur zijn veelal onbekend.


The Hague Security Delta

In maart 2012 werd The Hague Security Delta opgericht, een netwerk van bedrijven,

overheden en (wetenschappelijke) instellingen die in verschillende security-sectoren actief

are. Tot de deelnemers behoren Fox-IT, TNO, Thales, G4S, de Gemeente Den Haag,

Europol, de Ministeries van Defensie en van Veiligheid en Justitie, de Haagse Hogeschool,

de Universiteit Leiden en het Hague Centre for Security Studies (HCSS) van Rob de



Rob de Wijk is ook benoemd als directeur van dit samenwerkingsverband.

De oprichtende bedrijven staken gezamenlijk 650.000 euro in het netwerk, de gemeente

Den Haag en het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie deden daar

nog 1,5 miljoen euro bovenop. Doel van het netwerk is het samenbrengen van middelen

om producten te ontwikkelen en in de (internationale) markt te zetten. “Door gezamenlijk

op te trekken, kunnen we de regio Den Haag wereldwijd positioneren als hét cluster waar

je terecht kunt met al je veiligheidsvraagstukken”, aldus René Willems, senior

beleidsadviseur bij TNO.


Inmiddels is vanuit The Hague Security Delta een Cyber Security Academy opgezet, zijn

handelsmissies naar Turkije, Canada en de Verenigde Staten gehouden en hebben enkele

partners een European Network for Cyber Security opgericht.



Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Beantwoording vragen over het gebruik van Europese

technologie bij mensenrechtenschendingen, BEB/HPG 11153702/11163290, 16 januari 2012


Martin Broek, Versleutelen en tappen,, 26 januari 2012



NIDV-magazine, ‘De hele wereld voor veiligheid naar Den Haag’, 2012 – nr. 1, september 2012



Page 22

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

Consequenties van militarisering van veiligheid

Het afgelopen decennium is het streven naar veiligheid door (technologische) controle

steeds verder doorgeschoten. Daarbij zijn binnenlandse veiligheid (homeland security),

grensbewaking (border security) en digitale veiligheid (cyber security) steeds meer

gemilitariseerd waarbij ‘oplossingen’ steeds meer vanuit de wapenindustrie worden








ondernemingen creëerde dit een nieuwe lucratieve markt. Er komen nieuwe geldstromen

beschikbaar voor de ontwikkeling van militaire producten, niet alleen vanuit Defensie

maar ook vanuit Binnenlandse Zaken en de Europese Unie. Ook Nederlandse bedrijven

weten hiervan te profiteren.

Deze snel opkomende sector vraag om een nieuwe stap in het wapenexportbeleid. The

voortdurend voortschrijdende technologie, vooral op het gebied van cyber security, maakt

dat de overheid op het gebied van exportcontrole van nieuw ontwikkelde producten en

technieken sneller zou moeten reageren. Het is zaak controlelijsten constant actueel te

houden door snel op nieuwe ontwikkelingen te reageren. Voorkomen moet worden dat

Nederlandse technologie wordt gebruikt tegen legitieme oppositie of bij

mensenrechtenschendingen. Daarnaast moet het risico van proliferatie in het oog

gehouden worden. In het geval van toepassingen voor cyber warfare is verdere

verspreiding ervan bijvoorbeeld nauwelijks controleer- en beheersbaar.

Overigens willen we benadrukken dat de groeiende obsessie om veiligheid met

technologie en andere ((para)militaire) middelen af te dwingen de vraag opwerpt of het

middel niet erger is dan de kwaal. Waar een verstandige toepassing van nieuwe security

technologie zijn nut kan hebben, lijkt het er nu vaak op dat het vooral draait om de inzet

van steeds meer middelen zonder acht te slaan op de mogelijk negatieve gevolgen ervan.

Er zou veel kritischer gekeken moeten worden naar wiens belang er gediend wordt, dat

van de samenleving of dat van de beveiligings- en wapenindustrie. Een kritische houding

is geboden geboden ten aanzien van wat door overheden als veiligheid en

terrorismebestrijding wordt gepresenteerd. In de praktijk kan het uitdraaien op een zeer

onwenselijke afkalving van burgerlijke vrijheden en privacy.


Page 23

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

Militarisation of security

Inventory of Dutch companies

English summary

Since 9/11 the security market has grown immensely. On Homeland Security alone the

world spend 118 billion euro in 2009, this is expected to rise to 215 billion in 2018.

Homeland security, border security and cyber security are becoming more and more

militarized, and ‘solutions’ are sought in technologies developed by or in cooperation with

the defence industry. Now that national defence budgets are shrinking due to the

economic crisis, the security market becomes even more important for the arms industry.

Security is often funded from non-traditional sources such as the home office and the

European Union.

In some cases, supply is directing the market more than demand is. Privacy and civil

liberties are under pressure. Homeland security is protection against internal terrorist

attacks and (violent) internal upheaval. Some governments define terrorism very broadly,

including legitimate opposition. Border security is the protection against unwanted border

crossings, most often by migrants. Cyber security is protection of computer and data

systems but increasingly includes developing an offensive cyber capacity.

The global security market is dominated by American, British and Israeli companies. For

Dutch companies it is also of growing importance. The Dutch lobby organisation of the

arms industry has renamed itself into NIDV, Dutch Industry for Defence and Security.

An increasing number of fairs and exhibitions are focussing on security, most important

are IFSEC (UK), Milipol (France and Qatar), Counter Terror Expo (UK), Security Essen

(Germany), Homsec (Spain), Intersec (Dubai), ISS World (several), Security Israël (Israël)

and Sfitex (Russia).

The European Union is not subsidizing defence production but through security budgets

in the Framework Programs on innovation and technical development EU money is going

to the arms industry. Many projects go to consortia where the arms industry works closely

together with research institutions an universities.

In the Netherlands EADS and TNO are profiting from EU budgets. EADS’ military

division Cassidian expects to earn 50% of its income in the security sector by 20120. TNO

is participating in 20 Framework Programme funded projects. Many smaller Dutch

companies are developing specific products for niches in the security market. The report

gives an overview of these companies.

The most recent figures show that in the first half of 2011, 1,67 milliard euro of cyber


Page 24

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

equipment has been exported from the Netherlands under dual use permits. The fast

developments in this sector needs a permanent updating of arms exports and dual use



Page 25

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

Recente publicaties van de Campagne tegen Wapenhandel

– Beleggingen pensioenfondsen in kernwapens, oktober 2012

– Duurzame energie voor duurzame vrede, september 2012, factsheet (ism Peakoil


– Nederlandse export van dual-use goederen in kaart gebracht, juli 2012

– Alternatief jaarverslag wapengigant EADS, mei 2012

– Brochure Europa en de wapenhandel: van exportcontrole tot industriebeleid, voorjaar


– Lessons from MENA – Appraising EU transfer of military and security equipment to

the Middle East and North Africa, november 2011 (ism Universiteit Gent en Saferworld)

– Introductie Nederlandse wapenhandel, oktober 2011, factsheet

– European technology arming the world – European Aeronautic Defence and Space

Company EADS, mei 2011

– Vrij verkeer – Nederlandse wapendoorvoer onder de Algemene Douanewet, januari


– De opkomst van de nieuwe huurling. Over private diensten in de militaire- en

veiligheidssector, januari 2011

Analyse Nederlandse wapenexportbeleid 2009 , november 2010

Ontwikkelingscriterium voor wapenexport. Regels, belangen en Millenniumdoelen ,

oktober 2010, factsheet

Wapenwedloop in Zuid-Amerika , maart 2010

Nederlandse patrouilleschepen voor Nigeriaans leger , februari 2010, factsheet


Page 26

Militarisering van Security – Inventarisatie Nederlandse bedrijven

| Campagne tegen Wapenhandel

Zonder donateurs geen Campagne tegen Wapenhandel

Steun ons met een gift op rekening 39 04 07 380

tnv Campagne tegen Wapenhandel, Amsterdam

This entry was posted in Companies, Netherlands and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply